“Mijn kind is slim genoeg voor de havo of het vwo. Maar wat als zijn Nederlands straks het schooladvies naar beneden haalt?”
Het is een vraag die we bij Dutch for Kids heel vaak krijgen.
Vooral van Nederlandse ouders die jarenlang in het buitenland hebben gewoond en met hun kind terugkeren naar Nederland. Maar ook van internationale gezinnen die inmiddels in Nederland wonen en waarvan Nederlands thuis niet de eerste taal is.
En ik begrijp die zorg heel goed.
We begeleiden inmiddels al 13 jaar Nederlandse en meertalige kinderen over de hele wereld. Daardoor hebben we heel veel kinderen meegemaakt die juist in groep 7 of 8 terugkeerden naar Nederland, of die op een Nederlandse school zaten maar thuis een andere taal spraken.
En juist in groep 7 en 8 kan Nederlands ineens heel belangrijk worden.
Het schooladvies komt dichterbij, de resultaten uit het leerlingvolgsysteem tellen mee en uiteindelijk maakt je kind in groep 8 de doorstroomtoets.
Maar wat als je kind eigenlijk heel goed kan leren, terwijl zijn of haar Nederlands nog achterloopt?
Hoe werkt het schooladvies als je kind uit het buitenland komt?
We begeleiden veel Nederlandse kinderen die in het buitenland wonen.
Sommigen wonen daar al vanaf hun geboorte. Anderen zijn een aantal jaar geleden met hun ouders verhuisd. Ze gaan naar een internationale, Engelse, Amerikaanse, Franse of lokale school en spreken thuis nog wel Nederlands.
En dan komt op een gegeven moment de vraag:
Wanneer is een goed moment om terug te keren naar Nederland?
Voor sommige gezinnen speelt daarbij bewust mee dat ze hun kind groep 7 en/of groep 8 op een Nederlandse basisschool willen laten volgen.
Dat snap ik heel goed.
Een kind krijgt namelijk niet ineens op één dag een schooladvies. De basisschool kijkt naar de ontwikkeling van een kind over een langere periode. In groep 8 wordt uiteindelijk het officiële schooladvies voor het voortgezet onderwijs gegeven.
Daarbij kijkt de school naar veel meer dan één toets. Denk aan de ontwikkeling in het leerlingvolgsysteem, resultaten van toetsen, observaties in de klas, werkhouding, motivatie en andere informatie over het kind.
En juist wanneer een kind uit het buitenland komt, vind ik het belangrijk om naar het héle kind te kijken.
Hoe deed het kind het op de internationale school? Wat laten eerdere rapporten zien? Hoe gaat rekenen? Hoe snel leert het kind? Hoe is de werkhouding? Welke vakken gaan juist heel goed?
Want stel dat een kind op een internationale school jarenlang uitstekende resultaten heeft gehaald, heel sterk is in rekenen en cognitief makkelijk een hoog niveau aankan, maar nog achterloopt met Nederlandse spelling en begrijpend lezen.
Dan wil je natuurlijk niet dat alleen die taalachterstand bepaalt waar het kind uiteindelijk terechtkomt.
Kan een taalachterstand zorgen voor een lager schooladvies?
Dit is precies de zorg waarmee ouders regelmatig bij ons aankloppen.
Soms komt een kind in groep 7 terug naar Nederland en zien we bijvoorbeeld:
- rekenen: heel sterk;
- Engels: uitstekend;
- algemene ontwikkeling: goed;
- werkhouding: goed;
- Nederlands spreken: prima;
- spelling: achterstand;
- begrijpend lezen: lastig;
- grammatica: hiaten;
- Nederlandse schooltaal en woordenschat: nog onvoldoende.
En dat is eigenlijk helemaal niet zo vreemd.
Een kind kan heel intelligent zijn en tegelijkertijd bepaalde Nederlandse taalonderdelen nooit goed aangeboden hebben gekregen. Jouw kind wordt soms dan ook overschat.
Misschien heeft je kind nooit Nederlandse zinsontleding gehad. Misschien kent het de spellingregels onvoldoende. Misschien spreekt het thuis gezellig Nederlands met papa of mama, maar heeft het nog nooit geleerd hoe je een moeilijke informatieve tekst in het Nederlands analyseert.
Dat zijn twee heel verschillende dingen.
En daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen wat een kind qua leren aankan en hoe goed je kind op dit moment de Nederlandse schooltaal beheerst.
Schooladvies bij meertalige kinderen die al in Nederland wonen
Er is nog een tweede groep kinderen die we veel begeleiden.
Kinderen die gewoon in Nederland naar school gaan, maar thuis opgroeien met een andere taal.
Misschien spreekt één ouder Nederlands en de andere ouder Engels, Spaans, Pools of Italiaans. Of misschien spreken beide ouders thuis een andere taal en leert het kind Nederlands voornamelijk op school.
Deze kinderen kunnen zich mondeling soms prima redden in het Nederlands.
Je merkt tijdens een gesprek misschien helemaal niet dat er iets ontbreekt.
Maar zodra de taal op school moeilijker wordt, kunnen er gaten zichtbaar worden.
En juist in groep 7 en 8 gebeurt er veel.
Teksten worden moeilijker. Woordenschat wordt abstracter. Bij begrijpend lezen moet een kind informatie interpreteren, hoofd- en bijzaken onderscheiden en verbanden leggen. Spelling en grammatica worden complexer.
En ondertussen komt dat schooladvies steeds dichterbij.
Eerst kijken we: waar staat je kind nu?
Als ouders ons inschakelen, gaan we daarom niet zomaar “Cito oefenen”.
We willen eerst weten wat er precies aan de hand is.
Waar staat je kind met spelling? Hoe gaat begrijpend lezen? Hoe groot is de Nederlandse woordenschat? Hoe gaat grammatica? Welke onderdelen beheerst je kind al goed? En waar zitten de gaten?
Soms moeten we daarvoor even terug.
Naar iets uit groep 5 of 6 dat nooit goed is aangeboden of nooit helemaal is blijven hangen.
Dat is niet erg.
Want als we eenmaal weten waar die gaten zitten, kunnen we er heel gericht aan werken.
Tijdens de online Nederlandse lessen krijgt je kind een vaste, professionele Nederlandse leerkracht. Onze lessen worden alleen gegeven door ervaren docenten die weten hoe het Nederlandse basisonderwijs werkt én wat een meertalig kind nodig heeft.
De lessen zijn 1-op-1, waardoor we niet een standaardprogramma hoeven af te werken. We kunnen precies kijken naar wat dit kind nodig heeft en van daaruit verder bouwen.
En soms zien we in een paar maanden al ontzettend veel veranderen.
Cito, IEP of doorstroomtoets: hoe zit dat?
Hier ontstaat bij ouders nog weleens verwarring over.
De oude Cito Eindtoets bestaat niet meer onder die naam. Tegenwoordig heet de afsluitende toets in groep 8 officieel de doorstroomtoets.
Scholen kunnen uit verschillende toegestane doorstroomtoetsen kiezen. Je kunt bijvoorbeeld namen tegenkomen als de IEP-doorstroomtoets, Leerling in beeld-doorstroomtoets van Cito, Dia, AMN en ROUTE 8.
Daarnaast maken kinderen gedurende de basisschool toetsen uit een leerlingvolgsysteem. Veel ouders noemen ook die toetsen nog steeds simpelweg “de Cito”.
Het belangrijkste om te onthouden?
Het schooladvies wordt niet bepaald door één toetsmoment.
Wanneer krijgt een kind het schooladvies in groep 8?
In groep 8 krijgt je kind eerst een voorlopig schooladvies.
Daarvoor kijkt de basisschool onder andere naar de ontwikkeling van je kind, resultaten uit het leerlingvolgsysteem, toetsen, observaties, werkhouding en motivatie.
Daarna maakt je kind de doorstroomtoets.
Komt uit de doorstroomtoets een hoger toetsadvies dan het voorlopige schooladvies?
Dan moet de basisschool het schooladvies in principe naar boven bijstellen.
De school mag besluiten om dat niet te doen als zij vindt dat een bijstelling niet in het belang van het kind is. De school moet dan wel kunnen uitleggen waarom.
Daarna volgt het definitieve schooladvies.
Is het definitieve schooladvies bindend?
Dit is natuurlijk dé vraag die ouders mij stellen.
Ja, het definitieve schooladvies van de basisschool is leidend voor de toelating tot het voortgezet onderwijs.
Je kunt je kind dus niet zomaar met een havo-advies aanmelden voor een vwo-klas en ervan uitgaan dat de middelbare school het advies van de basisschool naast zich neerlegt.
Maar dat betekent niet dat je als ouder niets kunt doen wanneer je denkt dat het advies geen goed beeld geeft van je kind.
Ben je het niet eens met het schooladvies?
Ga dan in gesprek met de leerkracht en/of directeur van de basisschool.
En kom goed voorbereid.
Vraag waarop het advies precies is gebaseerd.
Kijk samen naar de resultaten uit het leerlingvolgsysteem, de ontwikkeling van je kind, rapporten en toetsresultaten.
En als je kind uit het buitenland komt, zou ik zeker ook eerdere schoolrapporten en andere relevante informatie meenemen.
Want misschien vertellen die rapporten óók een belangrijk verhaal.
Kijk niet alleen naar Nederlands
Dit vind ik misschien wel een van de belangrijkste punten voor expatkinderen.
Probeer onderscheid te maken tussen:
Wat kan mijn kind qua leren aan?
en:
Hoe goed beheerst mijn kind op dit moment de Nederlandse schooltaal?
Natuurlijk heeft een kind op de middelbare school voldoende Nederlands nodig. Op de havo en het vwo worden teksten alleen maar moeilijker en moet een leerling veel zelfstandig lezen, schrijven en leren.
Een taalachterstand moet je dus serieus nemen.
Maar een taalachterstand betekent niet automatisch dat een kind een bepaald denkniveau niet aankan.
Stel dat je kind ontzettend goed scoort op rekenen, op de internationale school altijd sterke rapporten heeft gehad en makkelijk nieuwe dingen leert, maar in Nederland lager scoort op begrijpend lezen.
Dan is het interessant om verder te kijken.
Waarom scoort je kind daar lager?
Begrijpt je kind de inhoud niet? Of kent het bepaalde Nederlandse woorden of spellingregels niet? Mist het strategieën voor begrijpend lezen? Is de Nederlandse schooltaal nog onvoldoende ontwikkeld?
Dat zijn belangrijke verschillen.
En precies daarom is het zo belangrijk om op tijd te kijken waar de achterstand zit.
Wacht liever niet tot groep 8
Als je nu al weet dat je over één of twee jaar terug wilt naar Nederland, zou ik niet wachten totdat je kind in groep 8 zit.
Vanaf groep 1 kunnen wij je kind al helpen om de Nederlandse schooltaal alvast sterker te maken.
En zit je kind al in groep 7?
Dan kunnen we heel gericht kijken wat er nodig is.
We zien regelmatig dat kinderen gedurende groep 7 en 8 enorme stappen maken. Niet doordat we ze trucjes leren om een toets goed te maken, maar doordat we bouwen aan de basis die ze nodig hebben: spelling, woordenschat, grammatica, begrijpend lezen en taal.
En uiteindelijk moet je kind het natuurlijk zelf doen.
Dat zeggen we hier ook altijd.
De juf kan uitleggen, oefenen, terugpakken en helpen. Maar het kind maakt die stappen zelf.
En daar zijn we vaak ontzettend trots op.
Van een Engelstalige achtergrond naar een passend schooladvies
We hebben inmiddels prachtige voorbeelden van kinderen die thuis voornamelijk Engels spraken, op een Nederlandse school begonnen en in groep 7 en 8 heel hard aan hun Nederlands hebben gewerkt.
Kinderen bij wie ouders zich in het begin echt zorgen maakten.
Gaat het Nederlands straks bepalen welk schooladvies mijn kind krijgt?
En die uiteindelijk bijvoorbeeld gewoon het havo-advies kregen waar ze zo hard voor hadden gewerkt en dat bij hen paste.
Dat vind ik iedere keer weer prachtig.
Natuurlijk helpen onze juffen. Ze kijken waar de gaten zitten, leggen dingen opnieuw uit en oefenen heel gericht.
Maar uiteindelijk doet zo’n kind het zelf.
En als er dan zo’n mooi schooladvies ligt, zijn we hier met z’n allen gewoon ontzettend trots.
My 11 year old has been having lessons for the past 3 years. The lessons this year focused on improving her Group 7 comprehension and vocabulary. We are very pleased with her progress and especially the results of her last Cito test where she jumped from below to above average. It is really great to see this kind of improvement possible with the coaching and lesson plans provided by Dutch for Kids. Thank you! – Trish
Wat als je het niet eens bent met het schooladvies?
Probeer vooral niet alleen te denken: dit advies klopt niet.
Vraag waarom de school tot dit advies is gekomen.
Waar ziet de leerkracht sterke kanten? Waar zitten de twijfels? Is taal het grootste struikelblok? Of spelen er ook andere dingen mee? Hoe zijn de resultaten voor rekenen? Wat laten eerdere rapporten zien? Hoe ontwikkelt je kind zich de afgelopen maanden?
Ben je daarna nog steeds van mening dat het schooladvies niet passend is, bespreek dit dan met de leerkracht en de directeur.
Kom je er samen niet uit, dan kun je gebruikmaken van de klachtenprocedure van de school.
Maar het liefst wil je natuurlijk veel eerder met elkaar in gesprek zijn.
Zeker bij een kind dat vanuit het buitenland naar Nederland is gekomen, zou ik niet wachten tot het definitieve schooladvies op tafel ligt.
Ieder expatkind heeft een ander verhaal
En dat is misschien ook waarom ik dit onderwerp zo belangrijk vind.
Er bestaat geen standaardroute voor “het expatkind dat terugkomt naar Nederland”.
Het ene kind heeft jarenlang Nederlands onderwijs gevolgd naast de internationale school en sluit bijna probleemloos aan.
Het andere kind spreekt vloeiend Nederlands, maar kan nauwelijks Nederlands schrijven.
En weer een ander kind heeft jarenlang bijna geen Nederlands gebruikt en moet in korte tijd enorme stappen maken voordat het naar een Nederlandse middelbare school gaat.
Daarom kijken we bij Dutch for Kids altijd naar het individuele kind.
Waar staat je kind nu? Waar wil hij of zij naartoe? En wat is ervoor nodig om daar te komen?
Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde:
Dat een kind op een middelbare school terechtkomt die past bij wat hij of zij daadwerkelijk kan.
Niet op een lager niveau omdat het Nederlands tijdelijk nog achterloopt.
Maar ook niet op een niveau waar een kind voortdurend op zijn tenen moet lopen.
Gewoon op de plek die bij hem of haar past.
Hulp bij schooladvies en Nederlands in groep 7 en 8
Bij Dutch for Kids begeleiden we al sinds 2013 Nederlandse en meertalige kinderen in binnen- en buitenland.
Onze online Nederlandse lessen worden gegeven door professionele, ervaren Nederlandse leerkrachten en zijn altijd 1-op-1.
We kijken niet alleen naar een Cito-, IEP- of andere toetsuitslag, maar naar het hele Nederlandse taalniveau van je kind: spelling, taal, grammatica, woordenschat en begrijpend lezen.
Zo kunnen we heel gericht werken aan de onderdelen die nog extra aandacht nodig hebben.
Twijfel je over het Nederlandse niveau van je kind?
Woon je nu in het buitenland en weet je dat jullie over één of twee jaar naar Nederland terugkeren?
Misschien vraag je je af of groep 7 of 8 een goed moment is om terug te komen. Of je wilt nu alvast zorgen dat je kind straks makkelijker kan instromen in het Nederlandse onderwijs.
Of wonen jullie al in Nederland, maar is Nederlands thuis niet de eerste taal en maak je je zorgen over groep 7, groep 8, de doorstroomtoets, Cito, IEP of het schooladvies?
Plan dan hieronder een gratis kennismaking met ons in.
Dan kijken we samen waar je kind nu staat, waar jullie tegenaan lopen en hoe we jouw kind het beste kunnen helpen.
Want juist in deze belangrijke schooljaren kan het ontzettend fijn zijn als je weet: we zijn er op tijd bij.
Benieuwd hoe onze online Nederlandse lessen voor kinderen eruitzien in de praktijk?
Plan een gratis kennismaking in. Dan kijken we samen waar je kind staat, en volgt daarna een gratis proefles bij een docent die past. Zo ontdek je zonder verplichtingen of onze aanpak bij jullie gezin past.
