Waarom is voorlezen belangrijk voor de taalontwikkeling van je kind?

Sommige kinderboeken zien er na een paar jaar niet meer uit.

De kaft hangt half los, er zit ergens een mysterieuze vlek op pagina twaalf en je kunt sommige zinnen inmiddels uit je hoofd opzeggen.

En tóch komt je kind weer met precies datzelfde boek aanlopen.

“Deze!”

Misschien denk je soms: Niet weer die… 😉

Maar eigenlijk is dat kapotgelezen boek iets heel moois. Want voorlezen aan kinderen is zoveel meer dan samen een verhaaltje lezen.

Voorlezen helpt bij de woordenschat, taalontwikkeling, het latere begrijpend lezen én het plezier in boeken. En voor kinderen die in het buitenland opgroeien, kan voorlezen nóg belangrijker zijn. Het is namelijk een heel natuurlijke manier om de Nederlandse taal te blijven ontwikkelen, ook als je kind op school en buitenshuis vooral een andere taal hoort.

Met voorlezen geef je iets van jezelf door

Als ouder bepaal je in het begin grotendeels welke boeken er in huis komen.

En daar zit automatisch iets van jezelf in.

Misschien houd jij van grappige prentenboeken. Misschien van sprookjes en fantasieverhalen. Misschien kies je graag verhalen uit andere landen en culturen. Of juist boeken over dieren, de natuur of geschiedenis.

Ik sprak ooit een ouder die vertelde dat de vader thuis eigenlijk altijd informatieve boeken voorlas. Ook toen hun zoon nog heel klein was. Boeken over de natuur, het heelal en planeten.

Ik vond dat zó leuk.

Want bij voorlezen denken we al snel aan sprookjes, prinsessen, kastelen en de kikkerkoning. Maar waarom eigenlijk?

Als jij ontzettend enthousiast wordt van planeten, lees dan vooral over planeten.

Je kind voelt namelijk ook jouw enthousiasme. Je blijft net iets langer bij een bladzijde hangen, vertelt er iets bij, stelt een vraag of zegt: “Moet je dit eens zien!”

En zo wordt voorlezen iets van jullie samen.

Kinderen ontwikkelen hun eigen leessmaak

Langzaam gaat je kind zelf kiezen.

Eerst misschien vooral door een mooie voorkant of een grappige tekening. Later omdat het een bepaald soort verhaal leuk vindt.

“Ik wil die!”

En dan ontstaat er een eigen leessmaak.

Het ene kind wil iedere avond een grappig verhaal. Het andere kind kan eindeloos luisteren naar verhalen over dieren. Weer een ander kind wil alleen maar ridders, voetbal, paarden, planeten of spannende avonturen.

Juist daarom vind ik het zo leuk om verschillende soorten boeken in huis te hebben en samen te ontdekken: waar wordt mijn kind eigenlijk blij van?

En ja, soms betekent dat dat je hetzelfde boek vijftien keer moet voorlezen.

Maar ook dat is helemaal niet erg.

Waarom is herhaald voorlezen goed voor de taalontwikkeling?

Kinderen houden van herhaling.

En voor de taalontwikkeling van kinderen is dat ontzettend waardevol.

De eerste keer luistert een kind vooral naar het verhaal. De volgende keer herkent het al stukjes. Daarna kent het bepaalde woorden en zinnen. En uiteindelijk vult je kind misschien zelf de laatste woorden van een zin aan.

Zonder dat je er een taalles van maakt, leert je kind ondertussen ontzettend veel.

Nieuwe woorden. Mooie zinnen. Uitdrukkingen. Hoe een verhaal is opgebouwd. Hoe je iets omschrijft. Hoe woorden in verschillende situaties worden gebruikt.

Voor kinderen die Nederlands leren in het buitenland is die herhaling extra waardevol. Zij horen buiten de deur vaak veel minder Nederlands dan kinderen die in Nederland of België opgroeien.

Een favoriet Nederlands boek voor de vijftiende keer lezen? Lekker doen dus.

Voorlezen vergroot de Nederlandse woordenschat

Als je in het buitenland woont, spreek je thuis misschien Nederlands met je kind.

Dat is fantastisch.

Maar ongemerkt gebruiken we in het dagelijks leven vaak dezelfde soort taal.

“Doe je schoenen even aan.”

“Heb je je tanden al gepoetst?”

“Pak je tas.”

“Wat wil je op je boterham?”

“Hoe was het op school?”

Heel belangrijk Nederlands natuurlijk, maar in boeken komt je kind ineens heel andere taal tegen.

Een personage sluipt door een donkere gang. Iemand is verbijsterd. Een boot dobbert op het water. Een meisje aarzeltvoordat ze antwoord geeft.

Dat zijn woorden die je misschien niet iedere dinsdagavond tijdens het eten gebruikt.

Door Nederlandse boeken voor te lezen, vergroot je dus spelenderwijs de Nederlandse woordenschat van je kind.

Je kind hoort bovendien langere en ingewikkeldere zinnen dan in een gewoon gesprek. Het leert nieuwe uitdrukkingen kennen en ontdekt hoe verhalen zijn opgebouwd.

Die taalbasis helpt later weer bij zelf lezen, schrijven en begrijpend lezen.

Voorlezen in het Nederlands als je in het buitenland woont

Voor Nederlandse en Vlaamse gezinnen die in het buitenland wonen, heeft voorlezen nog een extra functie.

Je kind hoort misschien de hele dag Engels, Spaans, Frans, Duits of een andere taal. Op school, tijdens het sporten en bij vriendjes is Nederlands niet vanzelfsprekend aanwezig.

Dan zijn de momenten thuis extra belangrijk.

Een Nederlands boek voor het slapengaan is dus niet alleen gezellig. Het is ook een moment waarop je kind langere tijd rijke Nederlandse taal hoort.

En eigenlijk haal je daarmee iedere avond een klein stukje Nederland of België in huis.

Je moedertaal is de taal van je hart

Wat ik daarnaast heel belangrijk vind: lees vooral veel voor in de taal die voor jou het meest natuurlijk voelt.

Je moedertaal is vaak de taal waarin je grapjes het beste werken. Waarin je precies weet hoe je iets grappig, lief, boos of spannend kunt zeggen. Je kent de uitdrukkingen, spreekwoorden en kleine nuances.

Je kunt gekke stemmetjes doen, improviseren, ergens iets bij vertellen en ineens een herinnering delen.

Dát is ook taalontwikkeling.

En misschien nog wel belangrijker: het is verbinding.

Voor veel Nederlandse gezinnen die in het buitenland wonen, speelt daar nog iets anders in mee. Nederlands is niet alleen een taal die je je kind wilt leren. Het is vaak ook de taal van opa en oma, neefjes en nichtjes, vakanties in Nederland of België en misschien een eventuele terugkeer later.

Een Nederlands boek kan daardoor bijna een klein stukje Nederland in huis zijn.

Waar ter wereld dat huis ook staat.

Kun je ook voorlezen in een taal die niet je moedertaal is?

Natuurlijk.

Ik lees zelf bijvoorbeeld ook weleens een Engels boek voor. Engels is niet mijn moedertaal, maar ik spreek het goed en mijn kinderen leren daar ook weer van.

Hetzelfde geldt andersom.

Misschien is Nederlands niet jouw eerste taal, maar wil je wel graag dat je kind Nederlands leert. Dan kun je prima af en toe een Nederlands kinderboek pakken en samen lezen.

Maak er alleen geen verplicht nummer van.

Blijf óók veel praten, vertellen en voorlezen in de taal waarin jij je helemaal thuis voelt. Een sterke eerste taal vormt juist een mooie basis voor het leren van andere talen.

Meertaligheid hoeft geen keuze te zijn tussen de ene of de andere taal. Die talen mogen prima naast elkaar bestaan.

En dan worden de boeken steeds leuker…

Wat ik zelf misschien wel een van de leukste dingen vind aan kinderen die ouder worden, is dat de boeken meegroeien.

Eerst lees je samen prentenboeken. Ik vind bijvoorbeeld de boeken van Rachel Bright geweldig: echte kinderboeken, maar met zoveel humor dat je als ouder zelf ook zit te lachen.

En daarna komen langzaam de langere verhalen.

En eerlijk: ik kan niet wachten tot we bij boeken als Harry Potter aankomen.

Dan wordt voorlezen ineens iets waar je als ouder zelf ook weer helemaal in kunt verdwijnen.

Misschien is dat uiteindelijk wel een van de belangrijkste dingen die we onze kinderen kunnen meegeven: dat lezen niet alleen iets is wat moet voor school.

Een boek kan grappig zijn. Spannend. Troostend. Interessant. Gek. Mooi.

Iets waar je samen naar uitkijkt.

Nederlands blijven leren als je kind in het buitenland woont

Voor kinderen die in Nederland wonen, is Nederlands overal. Op school, op straat, bij vriendjes, in de supermarkt en op de sportclub.

Voor een Nederlands kind dat in Dubai, Londen, New York, Barcelona, Singapore of ergens anders ter wereld opgroeit, is dat natuurlijk anders.

Thuis Nederlands spreken en regelmatig Nederlandse boeken voorlezen zijn daarom twee van de mooiste dingen die je als ouder kunt doen om de Nederlandse taal levend te houden.

Maar soms merk je toch dat het Nederlands wat achterblijft.

Je kind spreekt bijvoorbeeld prima Nederlands aan tafel, maar heeft een kleinere Nederlandse woordenschat dan leeftijdsgenootjes in Nederland. Lezen en spelling zijn lastiger. Of jullie willen over een paar jaar terug naar Nederland en je vraagt je af of je kind straks goed kan aansluiten op school.

Dan kan wat extra ondersteuning fijn zijn.

Bij Dutch for Kids geven we online Nederlandse les aan kinderen in het buitenland. Onze leerkrachten werken één-op-één met kinderen aan hun Nederlands, op een niveau en tempo dat bij het kind past.

Tijdens de online Nederlandse lessen voor kinderen werken we onder andere aan woordenschat, lezen, spelling, grammatica en begrijpend lezen. Zo kan je kind het Nederlands blijven ontwikkelen, ook als jullie duizenden kilometers van Nederland of België vandaan wonen.

En ondertussen?

Blijf vooral voorlezen.

Ook dat boek met die kapotte kaft.

Juist dat boek. ❤️

Veelgestelde vragen over voorlezen en Nederlands leren

Waarom is voorlezen belangrijk voor kinderen?

Voorlezen helpt kinderen nieuwe woorden te leren, langere zinnen te begrijpen en gevoel voor taal te ontwikkelen. Daarnaast stimuleert het leesplezier en helpt het bij de ontwikkeling van vaardigheden die later belangrijk zijn voor lezen en begrijpend lezen.

Waarom is voorlezen belangrijk voor kinderen die in het buitenland wonen?

Kinderen die in het buitenland wonen, horen vaak minder Nederlands in hun dagelijks leven. Door regelmatig Nederlandse boeken voor te lezen, krijgt je kind extra Nederlandse woordenschat, zinsbouw en uitdrukkingen aangeboden.

Hoe vaak moet je een kind voorlezen?

Je hoeft er geen grote activiteit van te maken. Regelmatig een kwartiertje samen lezen kan al een fijn vast moment worden. Het belangrijkste is dat voorlezen leuk en ontspannen blijft.

Is hetzelfde boek steeds opnieuw voorlezen goed?

Ja. Juist door herhaling gaan kinderen woorden en zinnen herkennen. Ze begrijpen het verhaal steeds beter en kunnen uiteindelijk soms hele stukjes voorspellen of zelf aanvullen.

Kan ik Nederlands voorlezen als Nederlands niet mijn moedertaal is?

Ja. Als je je comfortabel voelt in het Nederlands, kun je prima Nederlandse boeken voorlezen. Blijf daarnaast ook voorlezen en praten in de taal die voor jou het meest natuurlijk voelt.

Hoe kan mijn kind Nederlands blijven leren in het buitenland?

Praat thuis regelmatig Nederlands, lees Nederlandse boeken, luister naar Nederlandse verhalen en zorg dat je kind Nederlands actief blijft gebruiken. Als je merkt dat je kind extra ondersteuning nodig heeft bij bijvoorbeeld lezen, spelling, woordenschat of begrijpend lezen, kunnen online Nederlandse lessen helpen.